Jak „Ołtarz” trafił do Stonehenge? Podróż przez setki kilometrów trwała tysiące lat?

5 czerwca 2026, 12:09

Przed trzema laty dowiedzieliśmy się, że „Ołtarz" ze Stonehenge jest odmienny od pozostałych głazów tworzących słynny zabytek. To zaś oznaczało, że pochodzi z innego źródła. Głazy tworzące krąg zewnętrzny Stonehenge to piaskowiec, sarsen, pochodzący z lokalnego źródła oddalonego od budowli o ponad 20 kilometrów. Natomiast błękitne kamienie przywieziono z zachodniej Walii, z miejsca oddalonego o 225 kilometrów od Stonehenge. Przez setki lat „Ołtarz" był identyfikowany z błękitnymi kamieniami i ich pochodzeniem. Od niedawna wiemy, że pochodzi on z Basenu Orkadzkiego (Orcadian Basin) położonego o 700 kilometrów na północ. Jak 6-tonowy głaz o długości 5 metrów przebył taką drogę i posłużył do budowy Stonehenge?



Jabłko poprawi pamięć

5 sierpnia 2006, 11:57

Badacze z University of Massachusetts odkryli, że sok jabłkowy wzmaga produkcję neuroprzekaźnika zwanego acetylocholiną, co prowadzi do usprawnienia działania pamięci.


Zakupoholizm to nie tylko kobieca przypadłość

2 października 2006, 18:11

Według badaczy z Centrum Medycznego Stanford University, w USA jedna osoba na dwadzieścia jest zakupoholikiem. Wbrew obiegowym opiniom, mężczyźni są skłonni w podobnym stopniu jak kobiety wykorzystywać do końca możliwości swoich kart kredytowych. Kupują wtedy wiele niepotrzebnych przedmiotów, a potem tego gorzko żałują.


Drogi szkodzą układowi oddechowemu

28 grudnia 2006, 13:13

Jak wykazali naukowcy szwajcarscy, im bliżej ludzie mieszkają dużych dróg, tym większe ryzyko, że zapadną na choroby układu oddechowego, np. duszność czy świszczący oddech.


Orzech włoski

Jak wzmocnić kości, nie jedząc ryb

24 lutego 2007, 11:38

Dieta bogata w kwas alfa-linolenowy (ALA) może wspomagać proces wzmacniania kośćca. Okazuje się też, że wbrew obiegowym opiniom, wcale nie trzeba jeść ryb czy zażywać tabletek z olejami rybnymi, by zwiększyć poziom kwasów tłuszczowych typu omega-3 w organizmie (Nutrition Journal).


Szwedzkie klopsy w sosie© Steffen Wurzellicnecja: Creative Commons

Pulpet pulpetowi nierówny

18 kwietnia 2007, 07:45

Naukowcy z Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu odkryli, że wstrzykiwanie do mięsnych pulpetów kolagenu zapobiega stratom jodu i tiaminy (witaminy B1) podczas przechowywania i gotowania.


Boeing 747-200© Przemysław Idzkiewicz, GNU FDL

To lęk wysokości, nie odwodnienie

5 lipca 2007, 10:49

W piśmie New England Journal of Medicine ukazał się artykuł, którego autorzy dowodzą, iż latanie samolotem może wywoływać łagodną postać lęku wysokości. Objawia się on m.in. lekkim bólem i krótkim oddechem, które występują podczas długich podróży samolotem.


Krew pod skanningowym mikroskopem elektronowym© National Cancer Institute, Bruce Wetzel

Krew wpływa na to, jak myślimy

16 października 2007, 10:08

Krew nie spełnia tylko biernej funkcji, dostarczając jedynie tlen i składniki odżywcze do komórek ciała. Naukowcy z MIT wykazali, że przepływając obok, może wpływać na aktywność neuronów. Płynna tkanka zmienia przekaźnictwo między komórkami nerwowymi, a więc reguluje rozprzestrzenianie informacji w obrębie mózgu (Journal of Neurophysiology).


Mysz domowa© Rasbaklicencja: GNU FDL

Biochemia samotności

23 stycznia 2008, 12:34

Naukowcy z University of Illinois zaobserwowali, że odizolowanie myszy od towarzystwa powoduje zmiany w zakresie enzymów mózgowych. Przywrócenie ich prawidłowego poziomu może więc znieść lub znacznie zmniejszyć poczucie osamotnienia oraz problemy pamięciowe.


Wystarczy raz

12 marca 2008, 13:02

Nie tylko długotrwały, ale także chwilowy silny stres wpływa ujemnie na pamięć i uczenie. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine zauważyli, że wydzielające się wtedy hormony upośledzają komunikację między neuronami uczestniczącymi w formowaniu i przetwarzaniu wspomnień (Journal of Neuroscience).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk